Kościół pw. Chrystusa Króla w Biesiekierzu

Data inwentaryzacji

16.09.2021

Nazwa obiektu

Kościół pw. Chrystusa Króla w Biesiekierzu


Miejscowość nazwa polska i niemiecka, adres

Biesiekierz (niem. Biziker)
Biesiekierz 52,76-039 Biesiekierz
województwo zachodniopomorskie, powiat koszaliński

Krótka historia obiektu architektonicznego, data powstania

Kościół w stylu gotyckim, wielokrotnie przebudowany prawdopodobnie w XV-XVI wieku.

Opis architektury (styl, orientowany/nie, bryła, materiał itp.)

Budynek orientowany. Styl gotycko -renesansowy z XIV-XVI w. Budowla z cegły oraz głazów granitowych (kamienna podmurówka) z dostawioną od zachodu wieżą o kwadratowej podstawie. Wnętrze jednonawowe na planie wydłużonego prostokąta z trójbocznym prezbiterium. Obiekt przykryty dachem dwuspadowym pokrytym blachą.

Ilość witraży

5 okien wypełnionych witrażami

Rzut z oznaczeniem

OPIS WITRAŻY

Kształt okna, wymiary (schemat)

Kształt okien wypełnionych witrażami:
Pionowy prostokąt zakończony łukiem koszowym – okna w prezbiterium i zakrystii

Wymiary okien:
Prezbiterium witraże sII i nII – 190 x 112 cm

Lokalizacja okien – patrz schemat powyżej

Datowanie

1983 r.

Autor

Witraże właściwe nII i sII – autorstwa Andrzeja Ciesielskiego i Krzysztofa Mazurkiewicza z Koszalina
Przeszklenia techniczno-architektoniczne – prawdopodobnie autorstwa Andrzeja Ciesielskiego i Krzysztofa Mazurkiewicza z Koszalina

Sygnatura

Witraż sII – stylizowany monogram AMC i cyfry rzymskie MCMLXXXIII w kwaterze a1
Witraż nII  – Proj. A. Ciesielski 
                      Wyk. K. Mazurkiewicz
                       Koszalin 1983 – w kwaterze c1

Inskrypcje

Przynależność do kategorii witrażowej

Witraż właściwy z przedstawieniem figuralnym – okna w prezbiterium nII i sII
Przeszklenie techniczno-architektoniczne w zakrystii z1, z2, z3

Analiza stylistyczna

W trójbocznym prezbiterium witraże figuralne wypełniające całą powierzchnię otworów okiennych sII i nII.  
Witraż nII: przedstawia figurę Chrystusa w ikonograficznym ujęciu „Chrystusa Króla”. Postać w czerwono – pomarańczowej szacie stoi na tle tronu lub arkady z rękami rozłożonymi w geście błogosławieństwa. Głowa otoczona aureolą, przechylona w prawo, zwieńczona królewską koroną (wzorowaną na koronie króla Kazimierza Wielkiego). Tło za postacią abstrakcyjne w kontrastowych kolorach.
Witraż sII: ikonograficznie nawiązuje do przedstawień Niepokalanego Poczęcia. Przedstawia NMP w postaci stojącej, w lewej ręce trzyma gałązkę z lilią, która opiera na barku. Prawa dłoń wskazuje na kwiat. Głowę zwieńczoną aureolą skłania w prawą stronę. Odziana jest w błękitny płaszcz i czerwoną suknię. Abstrakcyjne tło za postacią Marii jest ekspresyjne i wielobarwne. 
Przeszklenia techniczno-architektoniczne: pola podzielone geometrycznie, składające się z wydłużonych sześcioboków w bladożółtym kolorze, otoczonych wąskim paskiem czerwonej i niebieskiej bordiury.

Materiały oryginalne

– Witraże właściwe w prezbiterium nII i sII: szkła w typie antycznym, bezbarwne oraz barwione w masie, o różnorodnej kolorystyce, a także szkła warstwowe w typie antycznym (czerwone).
– Przeszklenia techniczno-architektoniczne w zakrystii z1, z2, z3: szkła float o żółtym zabarwieniu, szkła w typie antycznym, warstwowe – błękitne oraz czerwone.
– Dwuteowniki ołowiane o przekroju H, szer. 8 i 6 mm, lut cynowo-ołowiowy 
– Metalowe ramy z kątowników podtrzymujące kwatery w płaszczyźnie okna
– Kit szklarski (kreda i pokost) oraz silikon, gwoździe montażowe
– Szkło budowlane float
– Emalia witrażownicza nietransparentna czarno-brązowa w postaci konturu i warstwy światłocieniowej, emalia witrażownicza półtransparentna w odcieniach brązu, emalia witrażownicza opakowa (tzw. matówka) biała, lazura srebrowa

Technika oryginału

W kościele są 2 witraże właściwe oraz 3 przeszklenia techniczno-architektoniczne wypełniające okna w formie pionowych prostokątów zakończonych łukiem koszowym. 
Witraże właściwe – różnorodne, barwne szkła, docięte do formy według projektu,  częściowo pokryte od awersu warstwami malarskimi utrwalanymi termicznie w postaci konturu (partie anatomiczne, część ornamentowego tła/szat) oraz warstwy światłocieniowej (partie anatomiczne). Miejscowo zastosowano lazurę srebrową od rewersu.
Przeszklenia techniczno-architektoniczne (wydłużone plastry miodu) – docięte do formy szkła pokryto gładko, płasko, warstwą matówki.
Szkła zostały połączone za pomocą szprosów ołowiowych oraz zalutowane punktowo.
Zastosowane techniki malarskie:
– warstwa konturu oraz kontrastowy, wybierany redukująco światłocień nakładany sztorcowo od awersu. Miejscowo od rewersu gładko nakładana lazura srebrowa, nadająca szkłu barwę żółtą. Duża część szkieł nie posiada warstw malarskich.
– warstwa lawunkowo nałożonej matówki (matowej emalii) od rewersu szkieł.

Materiały wtórne

Brak

Stan zachowania, poprzednie konserwacje

Stan zachowania witraży figuralnych określić można jako stabilny. Posiadają nieprawidłowo zamontowane przeszklenia zabezpieczające – dołożone na styk (witraże w zakrystii po prawej i lewej stronie prezbiterium) lub z dystansem (witraże w prezbiterium), ale bez wentylacji. Pomiędzy warstwami szklenia widoczne są kumulujące się zabrudzenia oraz ślady po zalegającej wodzie. Siatki ołowiane kwater witrażowych są miejscowo wypaczone – efekt braku wiatrownic oraz kitu. Na warstwach malarskich nie odnotowano widocznych zmian korozyjnych. Silną korozję natomiast wykazują metalowe elementy ram, nieodpowiednio zabezpieczonych. Wyraźne, rdzawe zacieki obecne są zwłaszcza na powierzchni szklenia zabezpieczającego w przeszkleniach techniczno-architektonicznych, zarówno od zewnątrz, jak i pomiędzy warstwami.

Obecność przeszklenia zabezpieczającego

Przeszklenie nieprawidłowe, bez wymaganej wentylacji.

Uwagi

Witraże nieodpowiednio zabezpieczone.

Literatura podstawowa

Linki, strony internetowe

https://www.diecezjakoszalin.pl/parafia/szczegoly/113/biesiekierz-chrystusa-krola

Preferencje plików cookies

✕

Inne
Inne pliki cookie to te, które są analizowane i nie zostały jeszcze przypisane do żadnej z kategorii.

Niezbędne

 Niezbędne
Niezbędne pliki cookie są absolutnie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania strony. Te pliki cookie zapewniają działanie podstawowych funkcji i zabezpieczeń witryny. Anonimowo.

Reklamowe
Reklamowe pliki cookie są stosowane, by wyświetlać użytkownikom odpowiednie reklamy i kampanie marketingowe. Te pliki śledzą użytkowników na stronach i zbierają informacje w celu dostarczania dostosowanych reklam.

Analityczne
Analityczne pliki cookie są stosowane, by zrozumieć, w jaki sposób odwiedzający wchodzą w interakcję ze stroną internetową. Te pliki pomagają zbierać informacje o wskaźnikach dot. liczby odwiedzających, współczynniku odrzuceń, źródle ruchu itp.

Funkcjonalne
Funkcjonalne pliki cookie wspierają niektóre funkcje tj. udostępnianie zawartości strony w mediach społecznościowych, zbieranie informacji zwrotnych i inne funkcjonalności podmiotów trzecich.

Wydajnościowe
Wydajnościowe pliki cookie pomagają zrozumieć i analizować kluczowe wskaźniki wydajności strony, co pomaga zapewnić lepsze wrażenia dla użytkowników.