Sławno Urząd Miasta

Data inwentaryzacji

10.09.2025

Nazwa obiektu

Sławno Urząd Miasta


Miejscowość nazwa polska i niemiecka, adres

Sławno (niem. Schlawe)
ul. Marii Curie-Skłodowskiej 9, 76-100 Sławno
województwo zachodniopomorskie, powiat sławieński

Krótka historia obiektu architektonicznego, data powstania

Wybudowany w latach 1905-1907, jako Starostwo Powiatowe. 
Architekt: Eduard Koch ze Słupska

Opis architektury (styl, orientowany/nie, bryła, materiał itp.)


Dwupiętrowy budynek użyteczności publicznej. Historyzm, neobarok. 

Ilość witraży

7 otworów okiennych wypełnionych witrażami w sali posiedzeń.
1 okno trójdzielne na klatce schodowej na poziomie przyziemia

Rzut z oznaczeniem

OPIS WITRAŻY

Kształt okna, wymiary (schemat)

Kształt okien w sali:
Okna drewniane, podzielone w pionie przez 2 słupki i w poziomie przez dwa ślemiona. Kształt prostokąta zwieńczony łukiem pełnym, podzielony na 9 pól. 
Witraże trójpasowe i trójrzędowe.  Kompozycja: w pasie środkowym (b) umieszczone są przedstawienia heraldyczne wg. schematu: w rzędzie 
1 -1 herb, w rzÄ™dzie 2 -2 herby, w rzÄ™dzie 3 –1 herb. PozostaÅ‚e pola wypeÅ‚niajÄ… kwatery wykonane w technice przeszklenia techniczno-architektonicznego w ksztaÅ‚cie prostokÄ…tów. 
Wysokość całego okna:443 cm. szerokość 226 cm.

Okno na klatce schodowej krosnowe, drewniane z dwoma słupkami i jednym szerokim ślemieniem. Podział głównie drewnianymi szprosami w prostokąty. W dolnym centralnym polu znajduje się witraż (przeszklenie techniczno-architektoniczne) w kształcie prostokąta zwieńczonego łukiem odcinkowym. 
Szerokość 204 cm wysokość 252 cm

Datowanie

1905-1907, XX/XXI w.

Autor

Sygnatura

Inskrypcje

Przynależność do kategorii witrażowej

Witraże właściwe z przedstawieniem heraldycznym – sala posiedzeń
Przeszklenie techniczno-architektoniczne (prostokąty) – klatka schodowa

Analiza stylistyczna

Sala posiedzeń: 7 okien wypełnionych witrażami z przedstawieniami herbowymi. W centralnym pasie b we wszystkich trzech rzędach znajdują się kompletne herby z hełmem, klejnotem i labrami wykonane ze szkła witrażowego, barwionego w masie w typowej dla tego rodzaju przedstawień nasyconej i kontrastowej kolorystyce oraz zachowawczej, klasycznej stylistyce. Herby zamknięte są w okrągłych medalionach: rzędy 1 i 3, oraz prostokątnych plakietach – zdwojonych w kwaterze centralnej b 2 każdego okna. Tłem dla przedstawień heraldycznych jest proste (w układzie prostokątów) przeszklenie techniczno-architektoniczne ze szkła barwionego w masie o delikatnej kolorystyce.  Obecnie zespół przedstawia 20 herbów, 16 rycerskich i 4 miejskie: 

Okno 1 
Herb von Below
Herb von Blumenthal
Herb von Boehne
Herb von Bonin

Okno 2
Herb von Clavé-Bouhaben
Herb von Denzin 
Herb von Gottberg

Okno 3
Herb von Woedtke 
Herb von Kleist

Okno 4
Herb miasta Polanów 
Herb miasta Darłowo
Herb miasta Sławno
Herb miasta Sianów

Okno 5
Herb von Michaelis
Herb von Natzmer

Okno 6 
Herb von Puttkamer
Herb von Riepenhausen
Herb von Schlieffen

Okno 7
Herb von Woedtke 
Herb von Senden

Materiały oryginalne

Okna drewniane skrzynkowe
Witraż właściwy: 
Szkło witrażowe w typie antycznym, jasne i nasycone, szkła warstwowe niebieskie i czerwone
Dwuteownik ołowiany szer. 5,7,8 i 10 mm.
Lut cynowy
Kit szklarski
Wiatrownik stalowy
Drut miedziany
Emalia witrażowa: czarna opakowa, półtransparentna brązowa, transparentna błękitna, grafitowa, czerwona, karnacyjna
Lazura srebrowa
 
Przeszklenie techniczno-architektoniczne:
Szkła w typie antycznym, barwione w masie 
Dwuteownik ołowiany szer. 8 mm.
Lut cynowy
Kit szklarski
Wiatrownik stalowy
Drut miedziany

Technika oryginału

Witraże właściwe wykonane z różnorodnych szkieł witrażowych barwionych w masie i bezbarwnych, połączonych za pomocą szprosów ołowianych lutowanych punktowo. Sposób opracowania warstw malarskich jest mocno zróżnicowany, w zależności od rodzaju herbu. 
Metoda addytywna i redukująca. Warstwa walorowa nakładana techniką lawunkową. W poszczególnych witrażach zastosowano trawienie szkła warstwowego (czerwonego i niebieskiego).
Zastosowano bogatą gamę emalii witrażowych i lazur srebrowych nakładanych zarówno od awersu, jak i od rewersu witraża.
Tło dla przedstawień herbowych stanowi przeszklenie techniczno-architektoniczne wykonane ze szkła antycznego, barwionego w masie o nierównomiernym nasyceniu koloru bez warstw malarskich.

Przeszklenia techniczno-architektoniczne – wykonane ze szkieÅ‚ witrażowych antycznych bezbarwnych, połączonych za pomocÄ… szprosów oÅ‚owianych lutowanych punktowo.

Witraże zamontowano w drewnianych ramach okien skrzynkowych na skrzydłach wewnętrznych.

Materiały wtórne

Szkło witrażowe antyczne barwione w masie – huta Jasło
Bezbarwne szkło typu float
Bezbarwne szkła budowlane ornamentalne: tzw. Altdeutsch, i inn.
Silikon
Taśma klejąca
Farby akrylowe 
Nowe listwy ołowiane – w części naprawianej
Nowe wiatrownice
Druty do przymocowania wiatrownic

Stan zachowania, poprzednie konserwacje

Stan zachowania witraży można określić jako zły. Z uwagi na to, że jest to duży zespół, poszczególne okna, a nawet kwatery jednego witraża różnią się stopniem korozji i uszkodzeń mechanicznych. Występują pęknięcia i ubytki w licznych szkłach, korozja warstw malarskich; widoczne jest silne odkształcenie siatki ołowianej, szczególnie od strony południowej.  Kwatery wysuwają się ze swojego miejsca posadowienia. Obserwuje się odspajanie wiatrownic od płaszczyzny witraży. Brakuje części kwater, które zastąpiono bezbarwnym fakturowanym szkłem budowlanym.
Z całego zespołu 28 przedstawień herbowych do dzisiaj zachowało się 16 szt. Wiele kwater tła również zastąpiono szkłem budowlanym.
Część kwater poddana zostały pracom naprawczym na przestrzeni ostatnich 20 lat. W oknie nr 4. zamontowano 4 współcześnie wykonane herby miejskie.

Obecność przeszklenia zabezpieczającego

Okna skrzynkowe. Prawidłowe przeszklenia zabezpieczające. Okna skonstruowane są z dwóch drewnianych ram. Witraż zamontowany jest w wewnętrznym oknie. Pomiędzy ramami okna występuje dystans ok 11 cm.
W krosnowym oknie klatki schodowej brak przeszklenia zewnętrznego.

Uwagi

Witraże po co najmniej jednej naprawie, nieodpowiednio zabezpieczone. Zaobserwowano całkowitą wymianę siatki ołowianej w naprawionych oknach, powtórnie przepalone szkła z warstwami malarskimi, uzupełnienia za pomocą czarnego silikonu i taśmy klejącej, nawierty na przestrzał przez dwuteownik ołowiany w celu przymocowania odkształconego pola witrażowego do wiatrownika. 
W licznych naprawianych kwaterach nie zastosowano oznaczeń na elementach wtórnie dodanych. W sposób nieuzasadniony zmieniono szerokość listew ołowianych.

Literatura podstawowa

Linki, strony internetowe

www.westernpomerania.com
https://slawno.pl/

Preferencje plików cookies

✕

Inne

Inne pliki cookie to te, które są analizowane i nie zostały jeszcze przypisane do żadnej z kategorii.

Niezbędne

Niezbędne
Niezbędne pliki cookie są absolutnie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania strony. Te pliki cookie zapewniają działanie podstawowych funkcji i zabezpieczeń witryny. Anonimowo.

Reklamowe

Reklamowe pliki cookie są stosowane, by wyświetlać użytkownikom odpowiednie reklamy i kampanie marketingowe. Te pliki śledzą użytkowników na stronach i zbierają informacje w celu dostarczania dostosowanych reklam.

Analityczne

Analityczne pliki cookie są stosowane, by zrozumieć, w jaki sposób odwiedzający wchodzą w interakcję ze stroną internetową. Te pliki pomagają zbierać informacje o wskaźnikach dot. liczby odwiedzających, współczynniku odrzuceń, źródle ruchu itp.

Funkcjonalne

Funkcjonalne pliki cookie wspierają niektóre funkcje tj. udostępnianie zawartości strony w mediach społecznościowych, zbieranie informacji zwrotnych i inne funkcjonalności podmiotów trzecich.

Wydajnościowe

Wydajnościowe pliki cookie pomagają zrozumieć i analizować kluczowe wskaźniki wydajności strony, co pomaga zapewnić lepsze wrażenia dla użytkowników.